रुपान्तरण पत्रिका, बर्ष २३ अंक ०२, मङ्सिर-फागुन २०७५

Cover of Rupantaran of Falgun 2075

यस अंकमा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको २७औं अन्तराष्ट्रिय दिवसका बिभिन्न क्रियाकलापहरूलाई मुख्य सामग्री बनाईएको छ । त्यसै गरी यस अंकमा मनोसामाजिक अपाङ्गता सम्बन्धी लेखलाई कभर स्टोरी तथा हालै नेत्रहिन महिला क्रिकेट टोलीले प्राप्त गरेको सफलतालाई फोटो कथाको रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ। यसका साथै, सदाझैं महासंघले संचालन गरेका अन्य विविध गतिविधि तथा बिभिन्न लेखकहरूका लेख रचनाहरूलाई पनि समेटिएको छ।

यसपालीको रुपान्तरण दैनिकमा प्रकासित सम्पुर्ण सामाग्रीहरू तल पृष्ठ अनुसार राखिएको छ।

यस अंकलाई PDF Format मा डाउनलोड गर्न यहाँ थिच्नुहोस्।

अब हाम्रो पनि गणना हुनुपर्छ

संसारमै अपाङ्गता अधिकारको अभियान धेरै पुरानो भएको छैन । संयुक्त राष्ट्र सङ्घले अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको अधिकार पनि मानव अधिकार हो भन्ने महशुस गरेर अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको अन्तर्राष्ट्रिय दिवस मनाउन थालेको पनि २७ वर्षमात्रै पुग्दैछ । अझ अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको अधिकारसम्बन्धी महासन्धि (सीआरपीडी) त २००६ मा मात्रै विकास भएको हो । त्यसकारणले नै अपाङ्गताका क्षेत्रमा संसारभरि नै हुनुपर्ने जति विकास नहुनु स्वाभाविक हो । तर पनि, धेरै राष्ट्रले अपाङ्गताका सवाललाई पहिलो प्राथमिकतामा राखेर विकासका कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएका छन्, जसले गर्दा हालैका वर्षहरूमा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको जीवनस्तर निकै उकासिँदै आएको छ । पश्चिमा मुलुकमा मात्र होइन, हाम्रै छिमेकी मुलुक भारत र…


अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको २७औँ अन्तर्राष्ट्रिय दिवस

"मलाई गणना गर, समावेश गर" भन्ने नाराको साथ मङ्सिर १७ अर्थात डिसेम्बर ३ तारिकका दिन अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको २७औँ अन्तर्राष्ट्रिय दिवस महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालयको आयोजना एवं राष्ट्रिय अपाङ्ग महासङ्घ नेपालको संयोजकत्वमा सम्पन्न भयो । महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिकमन्त्री थममाया थापाले नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान, कमलादी, काठमाडाैँबाट सुरु गर्नुभएको करिब दुई हजार जना अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूलगायत विभिन्न सरकारी तथा गैरसरकारी निकाय, अपाङ्गताको क्षेत्रमा काम गर्ने सङ्घ-संस्थाको उल्लेख्य सहभागिता रहेको र्‌याली समाज कल्याण परिषद्, लैनचौरमा पुगेर सभामा परिणत भयो । मन्त्री थापाले दीप प्रज्ज्वलन गरी औपचारिकरूपमा सुरु गर्नुभएको कार्यक्रममा महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालयका उपसचिव केशव भट्टराईले राष्ट्रपति…


‘मलाई गणना गर, समावेश गर’ अभियानको परिचय

Count Me, Include Me अर्थात् ‘मलाई गणना गर, समावेश गर’ अभियान अपाङ्गता भएका युवाको सक्रियता र राष्ट्रिय अपाङ्ग महासङ्घ नेपालसँगको समन्वयमा राष्ट्रियरूपमा सुरु गरिएको छ । देशका सबै क्षेत्रमा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूका अधिकार र पहुँच स्थापित गराउनु यस अभियानको प्रमुख उद्देश्य रहेको छ । मुलुकका सबै स्थानीय, प्रादेशिक र केन्द्र सरकारका साथै तिनका मातहत सबै निकायमा अनि गैर सरकारी तथा निजी क्षेत्रमा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको समान पहुँच तथा सहभागिता स्थापित गराई उनीहरूका अधिकार तथा सवालहरूलाई स्थापित गराउने वातावरण सिर्जना गर्नु यस अभियानको दीर्घकालीन लक्ष्य रहेको छ । मानव अधिकारसम्बन्धी विश्वव्यापि घोषणापत्र होस् वा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको अधिकारसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय महासन्धि होस्…


नेपालमा मनोसामाजिक अपाङ्गता : चुनौती र व्यवस्थापन

मनोसामाजिक अपाङ्गता अपाङ्गता भएका व्यक्तिको अधिकारसम्बन्धी ऐन, २०७४ अनुसार अपाङ्गता भएका व्यक्ति भन्नाले शारीरिक, मानसिक, बौद्धिक वा इन्द्रियसम्बन्धी दीर्घकालीन अशक्तता, कार्यगत सीमितता वा विद्यमान अवरोधका कारण अन्य व्यक्तिसरह समान आधारमा पूर्ण र प्रभावकारी ढङ्गले सामाजिक जीवनमा सहभागी हुन बाधा भएका व्यक्ति हुन् । अपाङ्गताको याे परिभाषाले मानिसको बहु-आयामिक पक्षलाई समेटेको छ । त्यसैगरी, यस ऐनले मानसिक वा मनोसामाजिक अपाङ्गतालाई मस्तिष्क र मानसिक अङ्गमा आएको समस्या तथा सचेतना, अभिमुखीकरण, स्फूर्ति, स्मरणशक्ति, भाषा, गणना जस्ता बौद्धिककार्य सम्पादनका सन्दर्भमा आउने समस्याका कारणले उमेर र परिस्थिति अनुसार व्यवहार गर्न समस्या हुने अवस्थाको व्यक्ति भनेर परिभाषित गरेको छ । स्मरणीय कुरा के पनि छ भने…


झुल्कँदै आशाका किरण

सफलता जीवन जिउने आधार हो । सफलता अधरमा मुस्कान ल्याउने आधार हो । जीवनमा रङ्गीन सपनाहरू सजाउने आधार पनि यही सफलता नै हो । सफलता आखिर सानै किन नहोस्, त्यसले दिने खुसी र सन्तुष्टि अमूल्य हुन्छ । अझ सामाजिक बन्धन र अवरोधलाई तोड्दै प्राप्त गरेको उपलब्धिले पार्ने प्रभाव त झनै पृथक् हुन्छ । नेपाली समाजमा आज पनि यस्तो स्थिति छ कि त्यहाँ कसैले कुनै नयाँ काम गर्न खोज्यो भने उसलाई अनेकतरहबाट असफल बनाउन खोजिन्छ । मानिसको अठोट त्यतिबेला दृढ हुन्छ, जुनबेला उसलाई अगाडि बढ्नबाट रोक्न खोजिन्छ । यस किसिमको प्रवृत्ति विशेषगरी अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूले धेरैमात्रमा भोगिरहेका छन् । अपाङ्गता, त्यसमाथि…


पुरुषहरूको मात्रै खेल हाेइन क्रिकेट

१. क्रिकेट नेपालको चर्चितमध्येको खेल हो । क्रिकेटलाई संसारभरि जेन्टलमेन्स गेम अर्थात विशेषगरी पुरूषहरूले मात्रै खेल्ने खेल भन्ने गरिन्छ । नेपालको राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीले पनि द्रुतगतिमा प्रगति गरिरहेको छ । हालैमात्रै नेपालले संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) लाई हराउँदै आफ्नो पहिलो एकदिवसीय श्रृंखला (सिरिज) जितेर राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय जगतमा नाम कमाउन सफल भएको हामीलाई थाहै छ । २. नेपालका केही जाँगरिला महिलाले क्रिकेट केबल पुरुषका लागि हो भन्ने मान्यतालाई गलत प्रमाणित गर्दैछन् । यही फागुन महिनामा नेपालको नेत्रहीन महिला क्रिकेट टोली पाकिस्तानको इस्लामावादमा भएको पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय महिला नेत्रहीन क्रिकेट प्रतियोगिता जितेर स्वर्ण पदक र शिल्डका साथ फर्केको छ । यो अभूतपूर्व…


गतिविधि तथा समाचार

मङ्सिर देखि फागुन २०७५ को अवधि मा महासङ्घले संचालन गरेका विभिन्न गतिविधिका समाचार र तस्विरहरू यस प्रकार छन् । अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको मानव अधिकार अनुगमन प्रशिक्षक प्रशिक्षण राष्ट्रिय अपाङ्ग महासङ्घ नेपालले माइराइटको सहकार्यमा सातवटै प्रदेशका मानव अधिकार अनुगमन कार्यदललाई तीन दिने प्रशिक्षक प्रशिक्षण (MTOT) सञ्चालन गर्‌यो । मङ्सिर ३ देखि ५ गतेसम्म सञ्चालन गरिएको र महासङ्घका महासचिव राजु बस्नेतले उद्घाटन गर्नु भएको कार्यक्रममा माइराइटका राष्ट्रिय संयोजक श्री शिव रायमाझीले सम्बोधन गर्नुभयो ।   प्रशिक्षणका क्रममा मानव अधिकार अनुगमन, मानव अधिकार के हो र यो कसरी आयो, मानव अधिकारसम्बन्धी विश्वव्यापी घोषणापत्र- १९४८, मानव अधिकारसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय कानुन र अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको अधिकारसम्बन्धी…


अपाङ्गता सरोकार र सहभागिता

नेपाल सरकारको अपाङ्गतासम्बन्धी नीति तथा कार्ययोजना, २०६३ मा "अपाङ्गता भन्नाले शारीरिक अङ्गहरू र शारीरिक प्रणालीमा विद्यमान समस्या अथवा कठिनाइको कारण भौतिक, सामाजिक, सांस्कृतिक वातावरणबाट सृजना भएको सञ्चारसमेतको अवरोधले दैनिक क्रियाकलाप सामान्यरूपमा सञ्चालन गर्न एवं सामाजिक जीवनमा पूर्ण सहभागी हुन र सम्मानपूर्ण जीवनयापन गर्न कठिन हुने अवस्था हो" भनी परिभाषित गरिएको छ । विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको "अपाङ्गतासम्बन्धी प्रतिवेदन, २०११" मा प्रकाशित विवरण अनुसार विश्व जनसङ्ख्याको १५ प्रतिशत अर्थात् १ अर्बभन्दा बढी मानिसमा कुनै न कुनै प्रकारको अपाङ्गता रहेको छ । त्यसमा पनि अधिकांश यस्ता अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरू हाम्रो जस्तो विकासोन्मुख मुलुकमै बसोबास गर्दछन् । नेपालको पछिल्लो जनगणना, २०६८ अनुसार अपाङ्गता भएका…


रुपान्तरण पत्रिका, बर्ष २३ अंक ०२, मङ्सिर-फागुन २०७५

राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ नेपालले प्रकाशन गरेको रुपान्तरण पत्रिका, बर्ष २३ अंक ०२, मङ्सिर-फागुन २०७५ अंकमा समावेश भएका कभर तस्विरहरू यस प्रकार रहेका छन् । ‘मलाई गणना गर, समावेश गर’ अभियानको औपचारिक उद्घाटन कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्नुहुँदै महासङ्‌घका महासचिव राजु बस्नेत ।   अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको २७औँ अन्तर्राष्ट्रिय  दिवसका अवसरमा आयोजित कार्यक्रमका सहभागी । पहुँचयुक्तता परीक्षण प्रतिवेदनलगायतका प्रकाशनको विमोचन कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्नुहुँदै काठमाडौँ महानगरपालिकाका प्रमुख विद्यासुन्दर शाक्य।   नवज्योति आधारभूत विद्यालयमा पहुँचयुक्त विद्यालयका बारेमा विद्यार्थीसँग अन्तरक्रिया गर्नुहुँदै महासङ्‌घका कोषाध्यक्ष कुमार रेग्मी र कर्मचारी ।   एक्मी इन्जिनियरिङ कलेजमा पहुँचयुक्तता र विश्वव्यापी सिद्धान्तबारेको छलफल कार्यक्रममा प्रस्तुतीकरण गर्नुहुँदै महासङ्घका कर्मचारी तथा पदाधिकारी । (यो लेख रुपान्तरण पत्रिका,…


रुपान्तरणका अन्य अंकहरू हेर्नको लागी अभिलेखायमा जानुहोस्।